Cái giá của sự nhập nhèm

Ảnh minh họa Cuối tuần qua, Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT phối hợp với UBND hai tỉnh Bắc Giang và Hải Dương tổ chức “Hội nghị vùng Đông - Tây Nam bộ về tiếp tục đẩy mạnh tiêu thụ vải thiều năm 2014” tại TP. Hồ Chí Minh. Đây là lần đầu tiên, trái cây đặc sản của miền Bắc được tổ chức bài bản nhằm xúc tiến việc tiêu thụ thị trường các tỉnh phía Nam. Việc làm này khởi động cho mục tiêu mở rộng thị trường nội địa tiêu thụ nông sản nói chung và trái cây nói riêng, tăng cường hoàn thiện hệ thống phân phối sản phẩm nông nghiệp trong nước. Tuy nhiên, Diệt muỗi phải đến tận thời điểm hiện nay, khi gặp khó khăn đột xuất thị trường “ngoại” truyền thống và ít nhiều đã làm phương hại đến lợi ích của người nuôi trồng, những hội nghị tương tự như thế này mới được các bộ, ngành và địa phương quan tâm thực hiện là một sự chậm trễ, bị động và có tính “đối phó”. Bởi trong vòng 4-5 năm trở lại đây, do không đầu tư cho công tác xúc tiến thương mại thị trường nội địa, thiếu chú trọng phát triển hệ thống phân phối chuyên nghiệp và bảo vệ thương hiệu nông sản, nhiều loại sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam có chất lượng cao đã phải chịu số phận “áo gấm đi đêm” ngay tại sân nhà. Và hệ quả là cả người nông dân sản xuất cũng như người tiêu dùng đều phải chịu thiệt thòi trong chuỗi giá trị khép kín “từ nhà vườn đến bàn ăn”. Thực tế cho thấy, từ năm 2008 đến nay, với việc ban hành chính thức hệ thống tiêu chuẩn VietGAP, chương trình sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn này đã phát triển mạnh trong cả 3 lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Đến thời điểm hiện nay, cả nước đã có hàng ngàn cơ sở sản xuất nông hộ và hợp tác xã xây dựng thành công mô hình VietGAP, GlobalGAP đối với các sản phẩm cây ăn quả, rau màu và thủy sản. Tuy nhiên, suốt 5 năm qua, chúng ta vẫn chưa ban hành được nhãn chung cho các loại nông sản đã đạt tiêu chuẩn VietGAP. Vì thế sản phẩm đã đạt VietGAP gần như bị đánh đồng về chất lượng và độ an toàn so với sản phẩm nông sản không được sản xuất theo quy trình nông nghiệp sạch. Khi không có nhãn chung cho các sản phẩm VietGAP, GlobalGAP thì giá trị thương hiệu nông sản không được tính vào giá bán sản phẩm. Vì vậy, các sản phẩm nông sản đặc sản của các địa phương như vú sữa Lò Rèn, xoài cát Hòa Lộc, vải thiều Thanh Hà, bánh tráng Phú Hòa Đông… dễ dàng bị các loại sản phẩm cùng loại khác “đội lốt” và “ăn cắp” thương hiệu. Điều này khiến cho uy tín của thương hiệu nông sản bị ảnh hưởng xấu. Người tiêu dùng mất tiền oan vì mua phải đồ rởm, trong khi những nhà vườn sản xuất ra các sản phẩm nông sản chất lượng gần như bất lực trong việc đưa sản phẩm thật của mình vào thị trường. Điều đáng nói http://vietnampcs.Com/dich-vu/dich-vu-diet-muoi-con-trung-hai/ là, việc này chỉ xảy ra ở thị trường nội địa. Bởi cũng trong 3-4 năm trở lại đây, nhiều sản phẩm trái cây của Việt Nam đã được xuất khẩu ra các thị trường quốc tế với giá trị gần 1 tỷ USD/năm. Để bán các loại sản phẩm trái cây sang các thị trường kỹ tính như Mỹ, Nhật Bản, EU, New Zealand… các DN đã phải tuân thủ chặt chẽ quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch và sơ chế... Thực tế này tạo ra một nghịch lý rất vô lý là trong khi tại Mỹ và Nhật người tiêu dùng có thể dễ dàng mua được các loại trái cây đặc sản chính hiệu “Made in Vietnam” với những thông số rất rõ ràng về chỉ dẫn địa lý, nguồn gốc xuất xứ, chủng loại, kích cỡ, thì ngay tại TP. Hồ Chí Minh, người tiêu dùng Việt Nam không thể phân biệt được đâu là thanh long Chợ Gạo, đâu là dâu tây Đà Lạt… Sự nhập nhèm về thương hiệu, còn tạo nên một hệ lụy nguy hiểm khác là nông sản Việt bị choáng chỗ bởi nông sản ngoại. Các loại trái cây và nông sản của Thái Lan, Mỹ chiếm lĩnh một thị phần quan trọng tại các chợ và siêu thị. Giá bán các loại nông sản này cao hơn nhiều lần so với các sản phẩm cùng loại trong nước. Điều này tạo tiền đề cho việc “hô biến” nhiều loại sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ thành sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ và Thái Lan... Thiết nghĩ, đã đến lúc chuyện nhập nhèm về nhãn mác và chất lượng nông sản cần được các cơ quan hữu quan triệt để xử lý nếu không muốn người dân các địa phương tiếp tục phải chịu điệp khúc “được mùa mất giá” hoặc phải chật vật với các tiêu chuẩn do bạn hàng thế giới đặt ra để chen chân được vào thị phần “ngoại”. Trong khi đó, thị trường với quy mô 90 triệu dân ở trong nước thì gần như bị… bỏ ngỏ. Thạch Bình